Schepping en evolutie: de zon! Genesis 1 voor mensachtigen

Over schepping en evolutie is na 150 jaar discussie nauwelijks meer iets nieuws te zeggen – tenminste niet over de gangbare probleemstelling. Maar er is een andere vraag, die al die tijd zo goed als ondergesneeuwd is gebleven en die wil ik nu graag opgraven.

De bekende vraag is: hoe kunnen we de bevindingen van de natuurwetenschap recht doen terwijl we Genesis 1 laten staan? Veel worstelaars met die vraag kunnen rustig ademhalen ergens in de volgende gedachtesfeer: Genesis 1 is niet bedoeld als een ‘objectief’ feitenrelaas dat ‘letterlijk’ opgevat wil worden, maar is een ‘literaire’, ‘symbolische’ vorm om een boodschap over God over te brengen. God heeft als Schepper gebruik gemaakt van evolutie. Overigens gaat dit debat door; het ligt gevoelig genoeg, een nieuwe generatie levende christenen voert het opnieuw in alle intensiteit.

Proeven

Maar nu die andere vraag: wat wil Genesis 1 dan zeggen? Daar komen we nauwelijks aan toe; het blijft gewoonlijk bij een paar algemeenheden om ons verhaal af te ronden. God heeft alles gemaakt – maar hoe, dat kunnen we nog invullen. Of, nog vager: God staat boven alles, Hij heeft alles in de hand. Op de een of andere manier.

Ik doe een poging om de woorden te proeven, op me in te laten werken. Ik pak de gedachte dat God hier iets over zichzelf zegt, op. Ik ga ervan uit dat het, hoewel geen kroniek, een ware oftewel betrouwbare tekst is over wat Hij werkelijk heeft gedaan. Ik vlei me met de gedachte dat veel christenen dat niet zullen bestrijden.

Terrasje

Uit het lange verhaal kies ik één element. “God zei: ‘Er moeten lichten aan het hemelgewelf komen om de dag te scheiden van de nacht. Ze moeten de seizoenen aangeven en de dagen en de jaren, en ze moeten dienen als lampen aan het hemelgewelf, om licht te geven op de aarde.’ En zo gebeurde het. God maakte de twee grote lichten, het grootste om over de dag te heersen…”S7303910

God gebruikt de zon om namens Hem een stuk van zijn regering over de aarde uit te oefenen. Hij bepaalt wanneer het dag wordt, tijd om op te staan. Om de slaap uit onze ogen te wrijven, aan het werk te gaan en daar ook zin in te krijgen. ‘Ochtendstond heeft goud in de mond.’ ‘Vogeltjes die vroeg zingen zijn voor de poes.’ Volkswijsheid is geënt op zijn wijsheid. Hij regeert over onze horloges, onze agenda’s, onze werktijden en dienstregelingen. Als de zon op z’n hoogst staat, is het twaalf uur (en niet andersom). Hij gunt ons, met behulp van een onuitputtelijke energiebron, om voedsel te verbouwen en graan te laten rijpen, en om op een terrasje in de zon te zitten en tegen elkaar te zeggen: “Lekker weer hè? Echt genieten!” De zon helpt ons aan de mooiste foto’s en een zonsondergang kan ons sprakeloos maken. We mogen moe worden en rusten na gedane arbeid en tenslotte lekker naar bed. Hij geeft ons een regelmaat waar we houvast aan hebben. Hij regeert over onze kalenders. Hij laat het elke keer op tijd uitbetaaldag worden. Hij doet dat speciaal voor de aarde, met een speciale zorg voor ons, mensen, die pas aan het eind komen, in die kant-en-klare wereld.

Antenne

Als ik dat allemaal op me in laat werken, word ik stil. Ik kom woorden tekort voor mijn gevoelens. Wat een God! Wat is Hij machtig, en zorgzaam, en royaal, en betrouwbaar. Wat een voorrecht om in zijn wereld te leven, dicht bij Hem.

Genesis 1 is een tekst voor mensen. Alle mensen, inclusief natuurwetenschappers, die in de eerste plaats mensen zijn en dat blijven tot na het einde van hun carrière.

Als niet-deskundige op hun vakgebied respecteer ik hen volledig als ze zeggen dat evolutieschema’s het best passende model zijn voor hun waarneming van de wereld. Maar ik ben bang, voorzover ik de discussie volg, dat déze manier van lezen ernstig geleden heeft onder het eng-natuurwetenschappelijk wereldbeeld, en in onze van debat aan elkaar hangende samenleving. En dat de menselijke antenne voor wat God is begonnen te zeggen, daardoor roest.

Afpellen

Daar komt bij dat we, sinds de Verlichting, het goddelijke en het menselijke in de Bijbel tegen elkaar uit zijn gaan spelen. We proberen eerst al het menselijke – datgene wat wij niet passend vinden bij ons Godsbeeld – er af te pellen, een beetje gegeneerd naar de buitenwacht toe. Als we daar eenmaal mee bezig zijn komen we aan de goddelijke inhoud moeilijk meer toe.

Bovendien is dát een echt subjectief proces dat nooit tot een gemeenschappelijk resultaat leidt. Het getuigt van meer respect voor de Schriften om aan onze antenne te werken.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

mushroom coffee