Terug naar de bron

(Tussentijdse bijdrage aan de discussie die op 13-1-2011 begon met ‘ChristenUnie op koers’ in de LinkedIngroep ChristenUnie-netwerk’)

Niet links, niet rechts, maar Bijbels. Dat is de trend van deze discussie. Hartverwarmend. Dat biedt ook het meeste perspectief.

Ooit, in de tijd van G.J. Schutte als Tweede Kamerlid, werd van (toen nog) het GPV gezegd dat het de PvdA soms links passeerde. Dat was in de tijd dat dat nog als een compliment klonk. Het was in de tijd dat de PvdA een bestuurderspartij werd, die de band met de achterban kwijtraakte (zie het boek met de onvolprezen titel Niet spreken met de bestuurder). En dat alle partijen naar het midden neigden omdat daar de meeste kiezers zouden zitten. Maar het kwam omdat de partij gewoon bijbels wilde zijn.

Die tijden zijn voorbij. Als we de kiezer willen volgen, moeten we vandaag naar rechts opschuiven. En ons grote zorgen maken als de ChristenUnie een ‘links image heeft’. Maar dan moeten we morgen weer wat anders. Het CDA is een baken in zee. Het is goed ons eraan te spiegelen: in wezen is het CDA (de samenstellende delen) net zo begonnen als wij: een christelijke partij!

Bijbels duurt het langst: dat is een betrouwbaar kompas. Maar wat is vandaag Bijbels? Daar hebben we zelfs in eigen gelederen geen helderheid en eenstemmigheid over.

Het leek in de twintigste eeuw zo duidelijk voor gereformeerden, in de lijn van A. Kuyper: de Bijbel leert beginselen (eeuwig), die leg je neer in een beginselverklaring (misschien wat minder eeuwig) en pas je toe in een meer op de tijd toegesneden verkiezingsprogram.

Het ‘beginsel’-begrip is al lang aangevochten, maar het heeft, mee dank zij het CDA, een taai leven gehad: rentmeesterschap, solidariteit – de beginselen werden steeds abstracter en vager en schurkten steeds meer aan tegen wat niet-christenen ook vonden.

Het werkt uiteindelijk niet. Een christen heeft het nodig, ook in de politiek, om voortdurend naar de Bijbel te luisteren, om zich door het levende, altijd actuele woord van de levende God telkens opnieuw en fris te laten voeden. Dicht bij de bron! Terug naar de bron!

Dat is alleen al nodig om je boodschap levend, bezield, ‘charismatisch’, overtuigend te kunnen overbrengen. Omdat je ook zelf bezield bent. Maar in de eerste plaats gaat het natuurlijk om de inhoud.

Wat gaat dat ‘terug naar de bron’ concreet betekenen? Misschien mag ik een paar suggesties doen.

1.  In de politiek moet je hoop bieden. Voor je zegt wat we moeten doen, moet je een visie hebben, een richting die we met goede moed kunnen inslaan. In de Bijbel doet God dat ook. Eerst komt de belofte, daarna de wet. Eerst wat Hij doet, voor en aan ons, daarna wat wij moeten doen. Dit is in de gereformeerde politieke theorie teveel veronachtzaamd. Er is de theorie van de theocratie, maar die gaat meestal te kort door de bocht. God werkt aan de bouw van een nieuwe wereld – zijn koninkrijk, het nieuwe Jeruzalem (in het populaire spraakgebruik veelal vager: ‘het hiernamaals’; in theologisch jargon: ‘het eschaton’). Daar is deze aarde naar onderweg. Dat is geen utopie, daarvan hebben we geen blauwdruk, en dat kunnen wij zelf niet verwezenlijken, maar dat mag wel ons leidbeeld zijn. We moeten ons niet door verkeerd begrepen realisme of andere motieven laten verleiden om die uiteindelijke toekomst buiten onze horizon te houden.

2.  Dat wordt dan een langetermijnvisie. Je moet er wat voor over hebben om het doel te bereiken. Ook dat is voluit bijbels. Helaas staat het op gespannen voet met de horizon van vier jaar voor de politiek in onze democratie. En met onze cultuur, die instantbevrediging en -geluk wil. Laten we eerlijk zijn over de noodzaak om te bezuinigen, en ook over de manier waarop dat volgens ons moet en kan. Wat zeg je: daar win je geen kiezers mee? Belangrijk is dat je het in een kader zet van zin en hoop: zie punt 1. ‘Bloed, zweet en tranen’ – dat program van Churchill heeft een natie sterk gemaakt toen het nodig was.

3.  In een tijd van polarisatie tussen links en rechts in plaats van de overlegdemocratie, zal een christelijke partij een visie hebben van samenbinding. En dat dan ook in de eerste plaats in eigen boezem moeten laten zien.

4.  Zo’n bijbelse visie mogen we rustig aan het Nederlandse volk voorhouden. Dan hoef je er niet bij te zeggen dat de boodschap ten diepste ‘alleen voor christenen geldt’. Het koninkrijk van God komt echt op aarde, en het nieuwe Jeruzalem heeft twaalf poorten die altijd openstaan en waardoor de volken en zelfs koningen zullen binnengaan. Als iemand er niet komt maar in een crisis of ‘apocalyps’ ondergaat, komt dat niet omdat hij niet bij een bepaalde bevolkingsgroep hoorde. Maar doordat hij de boodschap die hij hoorde niet geloofde.

31-3-2011

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

mushroom coffee