Het kan ook goedschiks…

…En het gáát ook vaak goedschiks, de onderwerping van de aardse overheden aan Christus Jezus, de nieuwe koning.

En dan niet alleen in het verleden, in het Westen, en in Nederland. Dat is momenteel wel een beetje de teneur in de gereformeerde theologie. Christus heeft Caesar overwonnen, laat Tom Wright zien in zijn How God Became King. We moeten onze context serieus nemen, zegt Ad de Bruine; Kuyper zag de neergang komen en die is ook gekomen. De secularisatie is een feit, constateren we, christendom en kerk hebben niet meer de macht. De machthebbers van nu zullen uiteindelijk plaats moeten maken voor Christus.

Maar als Paulus schrijft over de overwinning van Christus op de machten, staan de machten er niet altijd alleen maar negatief op. Ze worden onderworpen; Christus is Heer over alles. In de meest lyrische passage, in Colossenzen 1, is de achtergrondkleur juist de verzoening. De machten kunnen Christus ook gaan dienen. En dat gebeurt ook in veel gevallen.Goedschiks 2

Geschenken

We zien dat zelfs al in het Oude Testament. Zeker worden daar veel machthebbers met geweld verslagen en onderworpen. In het boek Openbaring komt dat terug. Maar het kan ook anders gaan. Aan de unieke figuur van koning Melchizedek, priester van God, ga ik voorbij. In de geschiedenis van David lezen we over koning Toï van Hamat, die zijn zoon afvaardigde om David te feliciteren met een zojuist behaalde overwinning (2 Samuël 8: 9v). Dat had wel een achtergrond in de politieke verhoudingen, maar toch, een koning bracht David geschenken! Een weerklank van zo’n gunstig verlopende relatie horen we in Psalm 138. De koningen hebben reden om de HEER te loven nu Hij een goede koning aan de macht heeft geholpen. Bekend en nu nog veel geciteerd is Psalm 47: “De vorsten van de volken zijn bijeen / in het gevolg van Abrahams God. / Zijn schildwachten zijn ze op aarde.”

Dienaar

Sterke voorbeelden uit het Oude Testament zijn verder de koning van Nineve, die op de prediking van Jona een algemene boete afkondigt (Jona 3: 6vv) en de koningen Nebukadnessar van Babel en de latere Darius, die in het boek Daniël en mee door diens toedoen de God van Daniël, de God van de hemel, eer geven. Verder koning Cyrus, door God “mijn dienaar” genoemd, die Israël uit z’n ballingschap naar huis terug liet gaan en de tempel van de HEER liet herbouwen, en zijn opvolgers die daar verdere bescherming en faciliteiten voor gaven.

Kruipen

Christelijke lezers hebben altijd de vraag opgeworpen of die koningen ook helemaal van harte de HEER dienden; met andere woorden, of ze het zaligmakend geloof hadden. Maar die probleemstelling is vreemd aan de tekst. Van de Bijbellezer wordt wel geloof gevraagd, maar het eeuwig oordeel over de historische figuren is niet zijn zaak. Die koningen dienden God. Volken onderwierpen zich aan David, hij werd vorst tot ver buiten de grenzen van Israël (Psalm 18: 44-46). Gods vijanden kruipen voor Hem (Psalm 66: 3; vorige vertaling: uw vijanden “brengen u veinzend hulde”).

In de messiaanse Psalm 72 brengen koningen van verre en vreemde volken schatting aan de Messias; uiteindelijk toch ook vrijwillig. De namen die genoemd worden doen denken aan de koningin van Sjeba, die Salomo kwam bewonderen en geschenken meebracht. Op de achtergrond staan de profetieën over de messiaanse tijd uit de laatste hoofdstukken van Jesaja, bij Haggaï en bij andere profeten.

Ongehinderd

In het Nieuwe Testament sterft Jezus wel helemaal alleen onder de vijandschap van Pilatus, Herodes en de joodse leiders. Maar na zijn verhoging gaat zijn evangelie overwinnend de wereld in, ondanks alle tegenstand. Gamaliël doet een ontsnappingsdeur open en Sergius Paulus, proconsul op Cyprus, aanvaardt het geloof. Gallio weigert maatregelen tegen de apostel Paulus te nemen. En hoewel procurator Felix Paulus’ proces traineert, komt deze tenslotte in Rome om voor de keizer te verschijnen, en het boek Handelingen eindigt ermee dat hij, als gevangene in een huurhuis – in onze tijd zou hij een enkelband gehad hebben – vrijuit en ongehinderd Jezus en het koninkrijk verkondigt.

Staatsie

Het boek Openbaring is vol van spreekwoordelijke goddeloze, vijandige machten. Openbaring 13 wordt vaak tegenover Romeinen 13 geplaatst: zo kan de overheid ook worden. Maar uiteindelijk komen zelfs koningen in de nieuwe stad van God hun lof betuigen (Openbaring 21). Ook hier hebben christenen niet te oordelen en van ‘algemene genade’ te spreken in onderscheid van ‘bijzondere’. Verbazend, maar inderdaad, goedschiks, vrijwillig, komen die koningen daar met al hun staatsie binnen! Als de media ergens zullen zorgen erbij te zijn, dan daar!

Prostitutie

Dat kan ook in onze tijd in onze wereld, in onze omgeving, gebeuren: dat regeerders, tot op het hoogste niveau, zich aan de regering van Christus onderwerpen. Christenen in de politiek zetten zich daar dagelijks voor in. En het gebeurt, al is het in beperkte propoGoedschiks 3rties. De strijd tegen de prostitutie vindt weerklank, ook bij niet-christenen als de politica Myrthe Hilkens en de journaliste Jojanneke van den Berge, en de politiek moet stappen zetten om dat terrein te zuiveren – ook al knarsen anderen met hun tanden over de ‘moraalpolitie’ van de ‘christengekkies’.

Verstandig

Het is speculatief om te denken dat door de secularisatie die tijd van mogelijkheden voorbij is. Groen van Prinsterers sombere toekomstverwachting is niet uitgekomen, en ook Kuyper heeft de opleving van orthodox christendom tot in de politiek toe in deze tijd niet kunnen voorzien. Christus regeert nu nog net zo goed als in de tijd van – om maar iets te noemen – Calvijn en Trente. Om nog maar te zwijgen van de mogelijkheden, niet alleen in de Verenigde Staten, maar ook in China en Afrika. Tot de jongste dag voeren christenen hier geen achterhoedegevecht. Ook al beleven ze het vaak wel zo.

Van de messiaanse Psalm 2, met z’n afschuwelijke geweldsvisioen dat in het boek Openbaring tot drie keer toe wordt aangehaald, blijft de dringende maar open uitnodiging aan de koningen van kracht: “Koningen, wees verstandig… Onderwerp u… Bewijs eer aan [Gods] Zoon!”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *