Drieprocentnorm

Is de drieprocentnorm voor het maximale begrotingstekort ‘heilig’? Een christen zal dat zo niet zeggen. De ChristenUnie heeft zich er wel sterk voor gemaakt eraan vast te houden, ook nu het tij tegenzit.

Daar ligt zorgvuldigheid aan ten grondslag. De tering naar de nering zetten. Niet verder springen dan je polsstok lang is. Niet Gods water maar over Gods akker laten lopen. Verantwoord beheer, rentmeesterschap, ook als het op de cijfers aankomt.

Toch heeft de ChristenUnie nu een leidende rol gespeeld in het woonakkoord, zonder daar dekking voor aan te geven. Daar is ook iets voor te zeggen.

Al een poosje waarschuwen de economen om de economie niet kapot te bezuinigen. Daarbij komt Keynes om de hoek kijken, tegenover Colijn.

De drup opvangen

Ruim tien jaar geleden riep toenmalig minister-president Jan-Peter Balkenende: je moet het dak repareren als de zon schijnt. Toen ging het goed met de Nederlandse economie. Het was nog ruim voor het uitbreken van de crisis van 2008. Niemand heeft toen deze wijsheid bestreden. Toch werden de hervormingen van het uitgavenpatroon niet strak ter hand genomen. Onlangs heeft een CU’er (ik denk dat het Carola Schouten was) erkend dat ook de ChristenUnie, toen ze aan de regering deelnam, daar niet genoeg op heeft aangedrongen. Het vlees was zwak.

De situatie is nu anders. Crisis is een groot woord (al is het dat wel in heel wat individuele gevallen), maar hervormingen zijn urgent. Moeten we uitgerekend nu het regent, het dak repareren door middel van een rigide begrotingsdiscipline? Of kan het ook verstandig zijn – met erkenning van de ‘schuld’ van het afgelopen decennium – nu maar eerst een paar emmers neer te zetten en met een plastic jas door het huis te gaan om te zorgen dat iedereen tenminste iets te eten krijgt?

Griekenland

Er was nog een andere reden om strak aan de drieprocentnorm vast te houden. Griekenland en andere, vooral Zuid-Europese landen, moesten hun overheidsfinanciën dringend op orde brengen. Het was nodig dat Europa daar strak de hand aan hield. Dat punt blijft urgent. Ook Frankrijk heeft de neiging een grote broek aan te trekken die veel te duur is.

En wat je anderen als norm voorhoudt, daar moet je jezelf natuurlijk ook aan houden. Niet met twee maten meten. Ook dat is een goed christelijk uitgangspunt.

Maar dat betekent niet dat je de verschillen tussen Griekenland en Nederland moet wegpoetsen. Die verschillen doen ons nu beseffen dat het ondoordacht (of erger) was om de Grieken zelfs maar tot de EU toe te laten. Ik denk nu vooral aan een belastingregime waarbij de rijken en machtigen elkaar en zichzelf ontzien.

Intussen hebben we ook wel wat medelijden gekregen met de gewone Grieken. Hoe kun je Griekenland dwingen tot hervormingen terwijl de kwetsbaarsten in leven kunnen blijven?

Genoeg

Het maakt veel verschil waar je het geleende geld aan uitgeeft. Consumptie aanjagen zonder meer, om de economie draaiende te houden, zal de economie uiteindelijk dol doen draaien. Keynes’ uitspraak: “In the long run we are all dead” is cynisch. Paulus gaf het voorbeeld om het te doen met wat hij had, of het overvloed was of gebrek (Filippenzen 4 vers 11 en volgende).

Het maakt verschil of je het geleende geld uitgeeft aan uit eten gaan en biertjes op het terras, de nieuwste elektronische gadgets en een tweede boot in een Griekse haven, of voor het eerst nodige, voedsel en kleren (levensonderhoud en onderdak), ook voor anderen (1 Timoteüs 6). In onze situatie: als we de hoge inkomens inclusief bonussen van machtsdronken conglomeraatmagnaten in de hand kunnen houden, hoeft het niet verkeerd te zijn om de woningmarkt meer lucht te geven – in de eerste plaats voor mensen die een huis nodig hebben, en pas in de tweede plaats voor het inkomen, het bier en het voetbal voor de bouwvakkers.

Bijbelse wijsheid wijst een weg die boven neoliberale hardvochtigheid enerzijds en socialistische uitgavendrift anderzijds uitgaat.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *