Christelijke solidariteit in Europa

Het is doormodderen in Europa, met de schulden- en de eurocrisis. Aan de ene kant zijn we stoer. Griekenland, Ierland, Spanje enzovoort krijgen steun alleen op strenge voorwaarden, hoge eisen aan de begrotingsdiscipline. Het geld moet uiteindelijk wel terugkomen! Spaanse banken moeten aan nieuwe regels gaan voldoen en het toezicht wordt verhevigd.

Aan de andere kant: het lukt niet. We hollen achter de feiten aan. De financiële markten raken niet overtuigd en de speculanten draaien als aasgieren hun rondjes in de lucht. Er is in de zuidelijke landen een cultuuromslag nodig en dat krijg je niet zo snel voor elkaar als eigenlijk nodig zou zijn.

Meer Europa!, is de oplossing volgens sommigen. Geen verdere overdracht van soevereiniteit!, roepen anderen. De ene groep kiest de vlucht naar voren, de andere trapt op de rem. Optimisme overtuigt niet. Maar met terughoudendheid los je de problemen niet op. Slim klinkende voorstellen, zoals een neuro en een zeuro, zijn te ingewikkeld om in de praktijk in aanmerking te komen.

Schuitje

De bezwaren tegen wat genoemd wordt soevereiniteitsoverdracht klinken onder andere uit de hoek van de ChristenUnie. Voor wie vertrouwd is met de gereformeerde politieke traditie klinkt het vertrouwd. Wij hebben in onze geschiedenis als christelijk land veel mogen opbouwen. Dat moeten we niet verkwanselen in het grotere Europese verband waar andere landen veel meer gesjoemeld hebben. De tendens naar een superstaat roept het schrikbeeld van Openbaring 13 op.

Aan de andere kant: we zitten wel in hetzelfde schuitje met de mindere broeders. Dat is in het klein ook al zo. Vroeger, in de tijd van de VOC, ging je ondernemingen en onderlinge verzekeringen aan met partners van je eigen cultuur, die je vertrouwde. Toch is het principe wel dat je het als sterkeren en zwakkeren met elkaar doet. Je hebt niet alleen te maken met degenen die minder bekwaam zijn, maar ook met degenen die er een potje van maken. Vandaag zit je in een verzekering met mensen die er een onverantwoorde levensstijl op na houden. Niet-rokers betalen mee voor rokers, je betaalt mee voor geslachtsziekten en voor ongelukken als gevolg van alcoholmisbruik. Dat is het principe van de solidariteit.

Borg

En dat is typisch voor de positie van christenen in de wereld: dat je met anderen in hetzelfde schuitje zit. Aan de ene kant staan er in de Bijbel er ernstige waarschuwingen tegen luiheid en andere gedragsfouten als dronkenschap en overspel. Je ruïneert jezelf. Hetzelfde geldt als je borg staat voor een ander.

Aan de andere kant: Jezus Christus is toch borg geworden voor mensen die door lichtzinnig gedrag een astronomische schuldenpositie hadden opgebouwd. Dat heeft hem inderdaad geruïneerd. Die mensen, dat waren niet alleen anderen, dat was zijn eigen volk, dat in een hopeloze schuldencrisis was ondergegaan.

Het is al weer een poosje geleden dat met het oog op de huidige crisis de suggestie werd gedaan van een jubeljaar in de zin van de wetgeving van het Bijbelse Israël: iedereen mag weer met een schone lei opnieuw beginnen. Zo’n jubeljaar heeft Christus gebracht, eens voor altijd.

Nu leven we als christenen te midden van mensen voor wie aan de ene kant de Bijbelse waarschuwingen gelden, maar die tegelijkertijd nog steeds met ons van het jubeljaar mogen profiteren.

Dat betekent: aan de ene kant blijven waarschuwen. En tegelijkertijd onder ogen zien dat de crisis, het oordeel komt. En daar niet bang voor zijn. Aan de andere kant: volhouden dat het jubeljaar nog steeds van kracht is. En daarom solidair voortmodderen.

26-7-2012

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *