Nieuwjaar

We hebben in de kerk zo’n vier jaarwisselingen per jaar waar we aandacht aan besteden. Behalve het kalenderjaar met z’n oud- en (minder) nieuwjaarsdiensten is er het kerkelijk jaar, dat begint met advent en Kerst en eindigt met Pinksteren of daaromtrent. Daarmee is het niet helemaal rond, maar dat doet er niet toe. Dan is er het landbouwjaar. In de kerk beginnen we dat met biddag in maart en sluiten het af met dankdag in november. En tenslotte is er het werkseizoen, van het werk in het algemeen en het kerkenwerk in het bijzonder, dat begint rond 1 september, vaak met een dienst die daar apart aandacht aan besteedt, en eindigt met het dankgebed voor de geslaagden.

Welke van die vier jaarwisselingen speelt de grootste rol in jouw leven? En zou het niet het meest voor de hand liggen, of het mooist zijn, om daar dan ook kerkelijk de meeste aandacht aan te besteden? Daar zou ik graag jullie reactie over horen!

Pesach

In de Bijbel speelt de jaarwisseling ook een rol, maar alleen in het Oude Testament. In Exodus 12: 2 staat dat de Israëlieten de maand dat ze uit Egypte trekken als de eerste maand van het jaar moeten beschouwen. Het is in het voorjaar. In het verband gaat het dan over het Pascha (Pesach) en hoe dat gevierd moet worden. (De maanden worden dan nog door de maan bepaald. De nieuwe maan is het begin van de maand, Pesach wordt gevierd bij volle maan, dus op de veertiende van de eerste maand.)

Daarmee verbonden is het feest van de ongedesemde broden. Alle zuurdeeg wordt uit het huis verwijderd: grote schoonmaak.

Voorjaar

Gevoelsmatig ligt het voor de hand om het voorjaar als het begin van het jaar te beschouwen: dan komt alles weer tot leven. Denk aan de talloze liedjes over de maand mei in het Nederlands, met als hoogtepunt het beroemde gedicht van Gorter. Vroeger, toen de mensen nog geen comfortabel verwarmde huizen hadden, had dat een veel grotere plaats in het leven. De winter was moeilijk om door te komen en jong en oud was uitgelaten als die ellende voorbij was. “Rode neuzen zijn verdwenen, / koude vingers, prikkeltenen, / al dat kil en koud verdriet…” Denk ook aan uitdrukkingen als: ‘Zo komt Jan Splinter door de winter’ en ‘Pik in, ’t is winter’. Nieuwjaar is voorjaar!

Beloofde land

Merkwaardig genoeg is er ook een ander Nieuwjaar in de Bijbel: in de zevende maand, dus oktober. Dan wordt de nieuwjaarstrompet geblazen. Het is Grote Verzoendag: een andere grote schoonmaak; de zonden van een heel jaar worden weggedaan. En het is Loofhuttenfeest: de afsluiting van de oogsttijd. Daarna begint het zaaien voor het nieuwe seizoen.

Israëls jaarritme, met de feesten, was sterk verbonden met het landbouwseizoen. Dat is een uitdrukking van het leven als volk van God: verlost uit Egypte, hebben ze Kanaän als eigen land gekregen. Het leven daar is in hoofdzaak agrarisch. Goede oogsten zijn een uitdrukking van Gods zegen, en omgekeerd.

In het Nieuwe Testament is dat niet meer zo. Het volk van God woont niet in het beloofde land. Er is geen reden meer om kerkelijke feesten te verbinden met het landbouwjaar.

Avondmaal

Eén oudtestamentisch feest is actueel gebleven: Pasen. Jezus vierde Pesach met zijn discipelen, het feest van de bevrijding uit Egypte, en gaf het een nieuwe actualiteit: Hij maakte het tot het feest van de bevrijding door zijn dood. Hij stelde het Avondmaal in. Maar dat Avondmaal is niet meer seizoensgebonden: je mag dat als gemeente vaak vieren. Dat klinkt door als Jezus zegt “Doe dat, zo dikwijls als…”

Hij heeft het eens en voorgoed Nieuwjaar voor ons gemaakt! Het nieuwe ‘jaar’ wordt nooit meer oud.

Er is altijd veel discussie, vooral over de Kerstviering in de kerk. Zwaar overdreven! Het evangelie weggedrukt door aards genieten! En toch ontkom je er niet aan om dat als ‘Het Hoogfeest naar de Schriften’ te vieren…

Die discussie is elk jaar na een week weer vergeten. Het is passend om ons hart op het Avondmaal te richten: hét feest, het ‘hoogfeest’ volgens de Heer zelf. Hij heeft ook aangegeven hoe je dat viert. Nieuwjaar is Avondmaal – Avondmaal is Nieuwjaar!

1-1-2011

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *