Wachtende kroon

De kroon kwam in beeld. Daar stond hij, apart, op een kussen. Willem-Alexander zal hem niet dragen, ook al mag hij zich nu tot de ‘gekroonde hoofden’ van Europa rekenen.

Al is het woord ‘kroning’ gangbaar, juist is het niet. Er werd geen kroon geplaatst, er werd alleen gewisseld en dat is iets heel anders, zoals iemand twitterde met verwijzing naar de tandheelkunde.

Want als het gaat om het plaatsen van een kroon, komt de vraag op: wie mag dat doen? Wie heeft zo’n status dat hij daartoe bevoegd zou zijn?

koningsdag27april.info
koningsdag27april.info

Kerk en staat

Bij Karel de Grote kwam al naar voren hoe gevoelig dat ligt. Karel wilde graag de nieuwe keizer zijn van het rijk van Rome, de opvolger van Constantijn de Grote en de christelijke keizers na hem. Die titel was weliswaar sinds enkele eeuwen vacant, maar nog steeds resideerde in de ‘Eeuwige stad’ het aardse hoofd van het christelijke rijk. Door zich door de paus te laten kronen demonstreerde Karel de continuïteit en de universaliteit van de wereldtitel.

Maar die kroning werd vervolgens brandstof voor een eeuwenlang conflict over de verhouding tussen kerk en staat. De meerdere kroont de mindere. Deze kroning werd aangegrepen als een demonstratie dat de geestelijke macht boven de wereldlijke stond. Het conflict over de aardse macht, waarbij beide partijen claimden daarmee vanuit de hemel bekleed te zijn – de koning ‘bij de gratie Gods’ tegenover de ‘stedehouder van Christus op aarde’ – werd vervolgens met maar al te aardse middelen uitgevochten.

Tenslotte zette Napoleon zich de keizerskroon zelf op het hoofd. Dat werd het oerbeeld van de dictator – aanvankelijk bejubeld als de vernieuwer en bevrijder, om binnen de kortste keren op zijn beurt als een juk te worden afgeworpen.

Grondwet

Vandaag bleef de Nederlandse kroon op een kussen staan. Plechtig binnengedragen was de Grondwet als de hoogste autoriteit, en de koning legde bij binnenkomst de eed af zoals daarin is voorgeschreven.

In zijn toespraak noemde hij de naam van God niet – anders dan zijn moeder destijds, die een flinker geloofsgetuigenis aflegde dan haar voorgangster. En uit de volksvertegenwoordiging klonk in plaats van de eed wel heel vaak, kort en kaal: “Dat beloof ik”.

Christenen zullen dat betreuren als een achteruitgang. Zelf vond ik het gaandeweg steeds meer als een belijdenis klinken wanneer een volgende parlementariër weer de eedsformule in de mond nam, net als trouwens de koning zelf had gedaan. Ook al kun je je afvragen hoeveel dat voor ze betekent: de eed is traditie, de belofte een keuze.

Instituut

Bij mij maakte de hele plechtigheid met z’n koninklijke glamour vooral een menselijke indruk. Dat heeft ook met mijn leeftijd te maken. Tegen Beatrix heb ik altijd opgekeken, maar Willem-Alexander heb ik vanaf zijn geboorte gevolgd. De meeste parlementariërs zijn jonger dan ik, evenals de meeste andere hooggeplaatste gasten. De heer Plasterk ken ik van de tijd dat hij wekelijks in een journalistiek radioforum zijn ongezouten atheïstische meningen ten beste gaf, de heer Mark Rutte vind ik net zo’n kwajongensachtige uitstraling hebben als Ed Nijpels ver voor hem, en de huidige parlementariërs hebben zich allemaal na mij de regels van het staatsrecht moeten eigen maken.

Maar die vergankelijke mensen trokken voorbij aan een instituut dat nog sterk het stempel draagt van de vroomheid uit z’n begintijd en van vele generaties. En zelfs de koning had die kroon naast zich liggen, als een symbool van iets wat groter is dan hij zelf.

Geschenk

Wat geeft het? Al die glorie, die waardigheid, die bekwaamheid, die integere en rijpe toewijding van de nieuwe Oranjetelg, en al die oprechtheid van die parlementariërs die de dag van hun leven meemaken – het is allemaal een geschenk van de hemelse Koning, of ze daar nu van doordrongen zijn of niet. Het volk is gelukkig met het Oranjehuis en met zijn nieuwe koning. Massa’s mensen voelen zich dankbaar, ook al vervliegt veel van die dankbaarheid wegens gebrek aan een duidelijke adressering.

Zelfs die Koning boven al die vergankelijke mensen zette niet zichzelf de kroon op het hoofd. Hij kreeg die van zijn Vader in een levensweg van vernedering als een worm.

Hij is de enige die de bevoegdheid heeft om aardse vorsten de kroon op het hoofd te zetten. Die kroon ligt te wachten, klaar, niet alleen voor hooggeplaatsten op aarde, maar voor alle vergankelijke mensen die daarnaar onderweg gaan.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

mushroom coffee