Spiritualiteit is een middel, geen doel

Wat betekent het geloof eigenlijk in mijn leven?

Ik heb een barstensvolle agenda. Een narrige baas kijkt over m’n schouder mee en ik moet achter ontevreden klanten aan. Ik heb het gevoel dat ik geleefd word. Ik bid wel, maar ik kan me er niet op concentreren; alles wat ik nog moet doen blijft door m’n hoofd spelen. ’s Avonds val ik alleen maar als een blok in slaap. Het moet anders. Ik moet in ieder geval meer tijd nemen voor Bijbellezen en bidden. Een kwartier ‘stille tijd’ per dag bijvoorbeeld.

Er is zo veel afleiding. Na het werk gezellig wat drinken met collega’s en vrienden. ’s Avonds een feestje, of uit naar de stad voor een leuk concert. Of thuis bij de kachel een spannend boek lezen, of kijken en zappen. Internetten. Zaterdags winkelen, naar de supermarkt, en kleren kopen, een ijsje… Er komen zo veel prikkels op ons af.

Wat betekent het geloof eigenlijk in mijn leven? We praten er eigenlijk nooit over. Het is een vanzelfsprekendheid geworden. Kerkgang wordt een sleur. Als het ooit eens ter sprake komt, merk ik dat ik niet gewend ben om er over te praten; dan sta ik soms met een mond vol tanden.

Het is er wel, natuurlijk. Ik ben blij dat ik verlost ben. Maar ik voel er eigenlijk niks bij.

Even alles van je af

Wat heerlijk om dan een weekend naar een klooster te gaan. Alles valt van je af. Je hebt vrijwel niets bij je. In de getijdengebeden, als de monniken zingend een psalm reciteren, heb ik eindelijk het gevoel dat ik echt contact met God heb.

Dat hebben we nodig. Innerlijke rust om in de Bijbel te lezen en erover te mediteren. Om het te laten bezinken wat ik ergens diep weggestopt wel weet: hoe veel God voor mij betekent. Hoe gelukkig ik met hem ben. Dat ik hem niet kan missen. Dat ik het allemaal niet zelf kan, en gelukkig ook niet hoef te doen. Dat ik me aan hem mag toevertrouwen en alles wat me dwars zit biddend aan hem mag opdragen. Dat ga ik doen.

Spiritualiteit, noemen we dat, met een ietwat hoogdravend woord dat nu in de mode is. Het zou de gewoonste zaak van de wereld moeten zijn. Dat hebben christenen alle eeuwen door gevoeld. Dat is het motief geweest voor de eerste monniken om zich uit het gewoel terug te trekken, eerst naar een eenzame plaats, later met elkaar in een klooster. Ik heb me nooit gelukkiger gevoeld dan met een boekje in een hoekje, zei een van de beroemdste van hen, Thomas à Kempis.

Voor mensen met een druk leven

Op dat moment dreigt het gevaar dat spiritualiteit van een middel tot een doel wordt. Dat gevoel van tot rust komen, het geloof te beleven, dicht bij God te zijn – dat dat het hoogtepunt van je leven wordt, dat je daar aldoor naar blijft verlangen, en liefst niets anders meer zou willen dan dat. Je stelt je voor dat het in de eeuwigheid zo zal zijn. Het werkende leven mag dan o.k. zijn als een noodzakelijk kwaad, maar het contemplatieve leven is toch eigenlijk beter. Het klooster wordt een plaats voor onze nostalgie.

Dat is niet bijbels. Christus is gekomen, het evangelie is gekomen, voor gewone mensen. Voor mensen die hard moeten werken voor hun dagelijks brood, de baas en de klanten tevreden stellen, en dan ook nog minstens twee keer per week naar hun ouders moeten als mantelzorger; of die de zorg hebben voor een gehandicapt kind.

Heerlijk dan, die ‘spirituele’ momenten af en toe. Die rust op zondag, die kerkdienst. Die stille tijd. Dat samen op een Bijbelstudie praten over het geloof; over de Heer. Broodnodig. Het geeft je een gevoel van ruimte, levensruimte. Je krijgt weer overzicht en kunt beter je prioriteiten bepalen. Je kunt er weer een tijd op teren. Het geeft glans aan je leven. Je drukke leven. Je gezinsleven, je werkende leven. Je boodschappen doen.

Heel dat leven, dat van de Heer is, helemaal. Een leven met hem en voor hem, en voor de ander.

Ik denk dat het eeuwige leven zo zal zijn. Niet jachtig, maar wel: een heel leven, een gevuld leven, met alles erop en eraan, bij Hem.

 1-12-2011

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.