‘Land grabbing’ en de Bijbel

‘Land grabbing’, landjepik, staat in het brandpunt van de discussie. Volgens de ontwikkelingsorganisatie Oxfam is het momenteel een van de urgentste problemen die tot armoede leiden.

Vooral de gestegen voedselprijzen sinds 2008 en de ontwikkeling van biobrandstof heeft tot veel landtransacties geleid. Grote ondernemingen kopen land op vooral in Afrika ten zuiden van de Sahara. Dat kan ontwikkelingsmogelijkheden geven voor de plaatselijke bevolking. Maar het komt te veel voor dat mensen die van het stukje land waarop ze woonden leven, niet weten wat ze overkomt, niet mee kunnen doen in onderhandelingen, en hun land en daarmee hun levensonderhoud kwijt raken.

Huisuitzetting

Landjepik is van alle tijden. Ik denk aan wat we in India in het nieuws hoorden. Mensen moesten met hun hele dorp hun gebied verlaten, omdat er een stuwdam werd gebouwd waardoor hun land onder water zou komen te staan. Werden ze gecompenseerd? Ja, ze kregen een flatje toegewezen, waar ze met hun geit konden intrekken.

Na de tsunami van december 2004 kregen mensen stukjes grond toegewezen waar ze opnieuw konden beginnen. Maar al gauw kregen enkelen de grond van hun buren in handen. Er ontstond opnieuw grootgrondbezit, waardoor mensen afhankelijk werden van de grondeigenaar en voor hem moesten werken, een soort horigheid dus. Ook met goede bedoelingen is de wet van de economische jungle moeilijk te beteugelen.

Landjepik is in onze, veel minder agrarische samenleving, misschien nog het best te vergelijken met huisuitzetting bij een onbetaalbare hypotheekschuld. Je wordt dakloos.

De zachtmoedigen

Het zet het Oude Testament in een actueel licht. Veel geciteerd worden de ongezouten profetieën van Amos tegen de sociale ongerechtigheid, en die van Jesaja tegen het ‘akker aan akker trekken’. Maar het is breder, het doortrekt heel het Oude Testament. Het begint met de belofte aan Abraham over een eigen land voor zijn nageslacht, en de verdeling van Kanaän na de intocht, waarbij ieder een onvervreemdbaar erfdeel kreeg, beveiligd door het jubeljaar. Met van het begin af aan ook de waarschuwing: het verlaten van God zou tot allerlei onheil leiden, uitlopend op een ballingschap; ze zouden weggehaald worden uit hun eigen land. Wat tenslotte ook gebeurd is.

Vergeving, vernieuwing, herstel, leiden tot de belofte van een nieuwe hemel en een nieuwe aarde – Jesaja 65 – waar ieder z’n eigen plekje weer mag genieten, onbedreigd. Samengevat in 2 Petrus 3: “…waar gerechtigheid woont”.

In de woorden van de Heer Jezus zelf, in zijn Bergrede (naar Psalm 37): “Gelukkig de zachtmoedigen, / want zij zullen het land bezitten”.

Een belofte voor onze medemensen, broeders en zusters, in Afrika, India, en voor ons. Tegelijkertijd een aanwijzing in welke richting wij zelf, in de wereld die ons nu is toevertrouwd, gerechtigheid hebben te bevorderen.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

mushroom coffee