Empathie

Nee, ik ben het jaar niet begonnen met goede voornemens. Tenminste niet speciaal. Om te beginnen vind ik de aandacht die aan de jaarwisseling wordt gegeven nogal overdreven. Het jaar gaat rond, het heeft geen begin of eind. Bovendien, beginnen met goede voornemens, waarvan maar voor een deel wat terecht komt, is een ervaring voor mij het hele jaar door. Gewoonlijk heten ze plannen.

Ik ben wel weer bevestigd in een heel oud voornemen. Dat kan ik duidelijk maken aan de hand van de actualiteit.

In de reactie op de publiciteit over het seksueel misbruik schiet de rooms-katholieke kerk tekort in empathie – zegt men, en zegt ze ook zelf. De benoeming van aartsbisschop Eijk tot kardinaal – ik laat de term ‘creëren’ voor hun rekening – onderstreept dat oordeel nog eens. Het komt, zegt men, doordat het een mannenbolwerk is. Vrouwen zijn van nature empathischer. (Ik betwijfel of het politiek correct is om dat zo te zeggen, maar de gevoeligheid op dit punt is blijkbaar selectief.)

Doofpotcultuur

Al lang wordt gezegd dat die door ongetrouwde mannen beheerste gemeenschap, met het verplichte celibaat, een belangrijke wortel van het seksueel misbruik is. Maar deskundigen nuanceren dat. Seksueel misbruik is niet in de eerste plaats een seksueel probleem, maar een probleem van macht. Het doet zich voor overal waar macht is. Buiten de rooms-katholieke kerk net zo goed. Doorlopende berichten over seksueel geweld tegen vrouwen in etnische conflicten en over vrouwenhandel bevestigen dat.

Macht – in deze zin – staat empathie in de weg. Je voelt niet goed aan wat je je slachtoffer aandoet. Maar dat is ook niet nodig: met je macht kun je zulke gevoelens het zwijgen opleggen. Macht maakt het mogelijk een doofpotcultuur in stand te houden.

Macht, empathisch gebruikt

De kerk van Christus heeft een andere macht. Geen aardse macht; geen hiërarchische macht van mensen over mensen. Alleen maar de ‘macht’ om het evangelie te verkondigen.

Het is het evangelie van een Heer die macht heeft, maar die op een heel andere manier gebruikt: empathisch. Hij heeft aangevoeld wat wij nodig hebben. En dat heeft hij gedaan, daar is hij voor gegaan. Dat heb ik in de kerk van jongs af aan geleerd.

Hij woont in mij

Hij woont in mij, trouw, ook vandaag nog, zoals hij beloofd heeft. Ook vandaag is hij zorgzaam voor mij. Hij voorziet mij van wat ik nodig heb, van de steun van mensen om me heen. In dromen laat hij bij mij boven komen wat diep in mij speelt, en wat goed is om me bewust te zijn.

Ik kon niet anders dan in hem geloven. Dat heb ik me voorgenomen, zo lang als ik me kan herinneren. Dat heb ik beloofd. Dank zij hem heb ik me aan dat voornemen kunnen houden.

Zijn empathie hebben wij, zijn kerk, gekregen. Dat is de betrouwbare bron van waaruit wij op onze beurt empathisch kunnen worden.

5-1-2012

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *