Christenen in het Midden-Oosten: het vijfde zegel

Terwijl hun geloofsgenoten in Europa naar het WK voetbal kijken, wordt het bestaan van de christenen in het Midden-Oosten tot de grond toe afgebroken.

Het Nederlands Dagblad van vandaag (16 juni 2014) heeft daar twee berichten over. Het ene gaat over een dissertatie die het motief van het geweld van extremistische moslims behandelt. Dat motief is niet zozeer het paradijs. Moslims voelen zich vernederd en willen opkomen voor hun lijdende geloofsgenoten.

Al langer is er aandacht voor de gevoelens van moslims die wortelen in de geschiedenis. Eeuwenlang was de islam een aardse macht, die met geweld werd gevestigd, uitgebreid en gehandhaafd, vanaf Mohammed zelf en de kaliefen tot en met het Ottomaans-Turkse rijk. Er is onder moslims een gevoel dat die toestand weer moet worden hersteld.

Gemangeld

Het andere bericht laat zien dat de christenen in het Midden-Oosten voor een dilemma staan. Moeten ze de kant van de huidige heersers kiezen of die van de extreme moslims zoals ISIS, die een alternatieve macht aan het opbouwen zijn? Geen van beide keuzes is aanvaardbaar. Het christendom wordt gemanchristenvervolging6geld tussen de machten.

Verder roepen de christenen hun westerse geloofsgenoten die hun steun willen bieden, op om allen die lijden onder het geweld en de ontwrichting te helpen, van welke groepering ook, zowel christenen als gematigde moslims, zonder onderscheid. Als christenen speciaal christenen helpen, wakkert dat bij moslims het gevoel aan dat het christendom een westerse godsdienst is die hen als volk haat.

Het vijfde zegel

De Bijbel dwingt mij als voorganger tot intense aandacht voor de christenvervolging. Dat gaat je niet in de koude kleren zitten. Van daaruit voel ik me gedrongen tot drie opmerkingen.

Het Nieuwe Testament tekent de kerk als de vervolgde kerk. Jezus heeft gezegd: Ze hebben mij vervolgd, ze zullen ook jullie vervolgen. En het boek Openbaring laat de kerk zien onder het teken van het martelaarschap. De eerste vier zegels in hoofdstuk 6 kondigen oorlogsgeweld in het algemeen en de ellendige en dodelijke gevolgen daarvan aan, maar als dan het vijfde zegel opengaat zijn het juist de christelijke martelaars die roepen tot God: Hoe lang nog? Juist zij raken blijkbaar tussen de wielen. Historisch is het misschien niet hard te maken dat christenen meer lijden onder geweld en verdrukking dan andere groeperingen, maar als we dat zien, zoals nu in het Midden-Oosten, hoeven we daar niet verbaasd over te zijn of het te ontkennen.

Ressentiment

Vervolgens is het leerzaam om in de spiegel van de moslims te zien wat een diepgewortelde kracht ressentiment en heimwee is naar een verloren glorietijd. Dat komt ook onder christenen voor: kijk maar naar de Serviërs. Ook Putin speelt in op dergelijke gevoelens in het oosters orthodoxe Rusland na de val van het IJzeren Gordijn. Gemakkelijk vermengen wij ons christen-zijn met onze aardse positie. Het is een factor in het ‘exceptionalisme’ van de Amerikaanse ‘civil religion’. Het is ook voor ons als Nederlandse christenen een niet denkbeeldige verleiding. Wij waren als protestants-christelijke natie niet de geringsten in het westerse christendom. We mogen opkomen voor goede verworvenheden uit onze gereformeerde geschiedenis. Maar dat kan zomaar overgaan in het opnemen van ‘het zwaard’, aardse machtsmiddelen, tegen andere groeperingen. In het verleden gebeurde dat al wel tegen rooms-katholieken. Hetzelfde moeten we niet willen tegen atheïsten. Dat is niet alleen een kwestie van goede theologie, maar van onszelf beproeven en ons hart bewaren.

Inclusief

Het laatste punt is zeker niet het minst intrigerend. Moeten wij christenen die in nood zijn en vervolgd worden meer helpen dan anderen? Voor een deel hangt het antwoord af van omstandigheden, zagen we. En christenen zijn in de praktijk vaak onze ‘naasten’, degenen die het dichtst bij ons staan. ‘Heb uw vijanden lief’, staat in de Bijbel, maar ook: ‘…voor iedereen het goede doen, vooral voor onze geloofsgenoten’. Maar een achterliggende vraag is: vindt God het ook erger als christenen iets wordt aangedaan dan wanneer het anderen betreft? Hebben christenen bij Hem een streepje voor?

Aan de hand van deze vraag kunnen we zien hoe het christendom ‘inclusief’ is. Het is waar, Jezus spreekt over degenen die hun leven over hebben voor Hem. En het boek Openbaring over degenen die in de Heer sterven. Maar toch, de hulp, de redding, is niet alleen voor een bepaalde groep, maar voor alle mensen. Het maakt niet uit of je van christelijken huize bent of moslim, baha’i of Falun Gong. Alleen: dat is geen abstract speculatief inzicht om je in te vermeien in je studeerkamer en in de collegezaal. Het gaat er niet om hoe breeddenkend wij zijn. Het is een boodschap, die verkondigd moet worden. Moslim, boeddhist, hindoe: íéder die de naam van de Heer aanroept zal worden gered!

Zo heeft het beginnende christendom, van onder de vervolging, de wereld veroverd: door te helpen, ik zeg niet: zonder onderscheid, maar wel: over de grenzen. Grensbrekende acties, daar heeft het Midden-Oosten nu schrijnend behoefte aan.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.