Het secularisatie-verhaal

Ik heb iets tegen het woord secularisatie. Dat is een hebbelijkheid van mij. Mijn vrouw is tegen het woord theedoek: volgens haar moet het afdroogdoek zijn. En een leraar wilde niet dat wij in een vertaling het woord weelderig gebruikten: “Niemand weet wat dat betekent”. Het blijven evengoed gewoon Nederlandse woorden.

Het is toch een feit, nietwaar: Nederland seculariseert. Als je dat al niet aanvoelt op je klompen of aan je water, dan bewijzen de statistieken het wel. Het aantal regelmatige kerkgangers gaat al maar achteruit. De christelijke politieke partijen zijn weer een stuk kleiner geworden. Abortus, euthanasie en het homohuwelijk rukken op, er klinken bedreigingen voor de vrijheid van godsdienst en van onderwijs…

Ja, maar het woord secularisatie is meer dan een samenvatting van een historisch proces. Het is ook een verhaal, een ‘narratief’. Het zegt iets over hoe wij tegen onze eigen werkelijkheid aan kijken. Als zodanig heeft het woord een geheimzinnige macht. We houden elkaar ermee in een houdgreep.

Riskant

Niet-christenen zeggen ermee: het christendom is iets van vroeger, het is vandaag verouderd! En sommige christenen gaan daar een eind in mee: we moeten ons geloof ombouwen, de manier waarop wij de Bijbel lezen, onze ethiek. We moeten de kerk ombouwen. Want de oude begrippen en praktijken zijn niet meer houdbaar. We moeten als christenen opnieuw beginnen.

Voor andere christenen heeft het woord secularisatie een somberder lading. Vroeger waren we een christelijke samenleving, we hadden een christelijke cultuur en een dito moraal. Maar we zijn ontzettend achteruit geboerd. Nog even, dan kunnen we niet meer kopen of verkopen en gaan we weer de catacomben in.

Beide verhalen zijn te sensationeel. Beide zijn riskant. Het eerste bedreigt onze christelijke standvastigheid, het tweede onze moed om in deze samenleving christen te zijn.

Er is nog wel meer tegen het begrip secularisatie in te brengen, maar dit lijkt me voorlopig voldoende reden om er voorzichtig mee te zijn.

 11-8-2011

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *